RAPOR ÖZETİ

MAYIS 1998

SUNUŞ

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu’nun 25 Ağustos 1997 tarihli Kararı uyarınca Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın koordinasyonunda, EK-I ve EK-II 'de gösterilen kuruluşlar ve temsilcilerinin katılımıyla oluşturulan Elektronik Ticaret Koordinasyon Kurulu (ETKK) nun bünyesinde yer alan Teknik, Hukuk ve Finans çalışma grupları, üyelerinin listesini de içeren birinci üç aylık raporlarını hazırlayarak ETKK Değerlendirme Komisyonu’na iletmişlerdir. ETKK’nın görüş ve önerilerini, Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu’na özet olarak sunabilmesi için, Değerlendirme Komisyonu bu üç raporda yer alan önerileri, tekrarları önlemek amacıyla incelemeden geçirerek birleştirmiştir.

Özellikle, son 10 yılda bilgi ve iletişim teknolojilerinde meydana gelen hızlı gelişmenin yanı sıra, toplumların tüm kesimlerinde, günlük yaşamın her alanında bilgisayar kullanmanın çağın gereği olduğu bilincinin oluşması, ekonomik gelişmenin ve toplumsal refahın sağlanmasında elektronik ticarete stratejik bir önem kazandırmıştır. 2000 yılında hacminin 300 milyar dolara ulaşacağı tahmin edilen elektronik ticaretten beklenenler, bilgi ve iletişim teknolojileri aracılığı ile, küreselleşme, rekabet üstünlüğü, uluslararası ticaretten daha çok pay ve sürdürülebilir sosyal ve ekonomik kalkınmaya katkı olarak özetlenebilir.

Elektronik ticaret konusunda hukuksal yapısını tamamlamış örnek bir ülke olmadığı gibi, uluslararası platformlarda, sorun yaşanan bir çok alanda yapılan tartışmalar da devam etmektedir. Bu nedenle, Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerin, gelişmiş ülkelere göre geride kaldığı söylenemez. Ancak, elektronik ticarette yaşanan hızlı gelişme, ülkemizde, fiziki alt yapı eksikliklerinin hızla tamamlanmasını ve gerekli hukuksal yapıya ilişkin çalışmaların bir an önce başlatılmasını zorunlu kılmaktadır.

Zaman, yer ve personel tasarrufu sağlaması nedeniyle firmaların serbest rekabet gücüne önemli katkı sağlaması beklenen elektronik ticaret konusunda, devletin düzenleyici rolünün içerik ve boyutunun belirlenmesi önem taşımaktadır. Elektronik ticarete devletin müdahalesinin sınırları VII. Beş Yıllık Kalkınma Planı’nda benimsenen, devletin, ekonomi ve piyasalara müdahalesinin en az düzeyde olması yaklaşımı çerçevesinde çizilmelidir. Refah düzeyini artırmak, kaynakların etkin kullanımını sağlamak, pazarı açık tutmak ve belirsizlikleri önlemek için kuralların konulması ve uygulamanın bu kurallara uygun olarak yürütülmesi, elektronik ticaret açısından da geçerli olacaktır.

Devlet, yukarıda sözü edilen yaklaşım çerçevesinde düzenlemeler yaparken, özel sektörün de kendi otokontrol mekanizmasını ve ilkelerini saptayarak uygulaması, elektronik ticaretin, güvenli ve sağlıklı işlemesinde önemli bir etken olacaktır.

Ülkemizde elektronik ticaretin geliştirilebilmesi için devletin öncelikle aşağıda sıralanan dört ana görevi yerine getirmesinin gerekli olduğu düşünülmektedir.

1- Gerekli teknik ve idari alt yapının kurulmasını sağlamak.

2- Hukuki yapıyı oluşturmak.

3- Elektronik ticareti özendirecek önlemleri almak.

4- Ulusal politika ve uygulamaların uluslararası politikalar ve uygulamalarla uyumunu sağlamak.

Bu konuda, Elektronik Ticaret Koordinasyon Kurulu’nun görüş ve önerileri aşağıda sunulmuştur. Ayrıntılı bilgi çalışma gruplarının raporlarında yer almaktadır.

GEREKLİ TEKNİK VE İDARİ ALT YAPININ KURULMASI

-
Ülke genelinde kurulacak altyapının, elektronik ticaret ile ilgili gereksinimleri karşılayabilecek nitelik ve standartta olması için devlet tarafından gerekli önlemlerin alınması ve düzenlemelerin yapılması; herkesçe, her yerden, her zaman güvenli, hızlı ve ödenebilir ücretle erişilebilir böyle bir yapının sürekliliğinin sağlanması,
-
Rekabetin kalite ve maliyet üzerindeki olumlu etkisi nedeniyle, veri iletişim alt yapısının ulusal ve uluslararası rekabete açılması,
-
Elektronik Ticaret Koordinasyon Kurulu’nun İnternet Üst Kurulu ve KAMU-NET gibi kurullarla bağlantı kurarak, ilke ve standartların işbirliği içinde saptanması,
-
Elektronik kimlik belgesi hazırlayacak onay kurumlarınca kullanılacak standartları saptayacak yetkili bir mercinin belirlenmesi,
-
Elektronik ticaret uygulamaları geliştiren ülkelerin deneyimleri gözönünde bulundurularak kişilerin gizlilik haklarını koruyan, onay kurumu yetki ve sorumluluklarını belirleyen yasaların hazırlanması,
-
Türkiye’de, gerekli standartlar oluşturulmadan şifreleme ile ilgili uygulamalara başlanması yarar sağlamayacağından, Japonya, Kanada, Singapur gibi ülkelerde olduğu gibi, ülkemizde de şifreleme altyapısının kurulup elektronik ticarette denenmesi amacıyla pilot projelerin ivedilikle üretilmesi ve sonuçlarının değerlendirilmesi,
-
Elektronik ticaretin gerek teknik gerek hukuki yapısının zorunlu kıldığı, onay kurumları dışındaki diğer kurumların kurulması, bu kurumlar arasındaki hiyerarşi ve/veya işbirliği hususlarının irdelenmesi

teknik ve idari alt yapının kurulmasında gözetilmesi gereken önemli noktalardır.

HUKUKİ YAPININ OLUŞTURULMASI

Hukuksal kuralların ve kurumların, elektronik ticarette güvenliği ve güvenilirliği, şeffaflığı, ucuzluğu ve kolay erişilebilirliği sağlayacak biçimde tesisi devletin ikinci önemli rolünü oluşturmaktadır.

Bu konu ile ilgili olarak;

1. Elektronik ortamda elde edilen veya muhafaza edilen delillerin tanınmasının Usul Hukuku açısından değerlendirilmesi,

1.1. Elektronik kayıt tutma teknik şartlarının belirlenmesi ve bu kayıtların kamu mercileri tarafından belge olarak kabulü ile ilgili ilkelerin saptanması,

1.2. Ticaret Kanunu, Borçlar Kanunu ve Hukuk Usulu Muhakemeleri Kanunu'nda defter tutma, imza, delil türleri ile ilgili değişikliklerin, teknolojik gelişim ve alt yapıyı dikkate alacak şekilde tartışılması; konu ile bağlantılı (Vergi Usul Kanunu, Bankalar Kanunu gibi) diğer kanunlarda yapılması gerekli değişikliklerin gözönünde bulundurulması,

1.3. Elektronik ortamda oluşturulan yabancı belgelerin geçerliliği konusuna, onay kurumları ile ilgili düzenlemeler sırasında yer verilmesi,

1.4. Elektronik sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklar ile ilgili olarak kanunlar ihtilafı kurallarının gözden geçirilmesi, elektronik tahkim konusunun incelenmesi,

2. Gönderilen bilginin gizliliği, bütünlüğü ile kimlik doğruluğunu sağlayan elektronik imzanın, ayrı bir mevzuatta düzenlenmesi hususunun tartışılması,

2.1 Elektronik imzanın bir türü olan sayısal imzanın alt yapısının tamamlanması halinde, bu imzanın yazılı imza ile aynı güce sahip olduğuna ilişkin yasal değişikliğin yapılması,

2.2 Sayısal imzanın unsurlarından olan açık anahtar (public key) ile ilgili onay kurumlarının, kamu veya özel sektör yapısında olup olamayacağının tartışılması; özel sektör yapısında olması halinde, bunların kontrolleri ve kendilerine verilecek yetki açısından kamusal nitelikli bir yetkili makama ihtiyaç duyulup duyulmayacağı; yetkinin verilme şeklinin hukuki niteliği,

2.3. Sayısal imza ile ilgili onay kurumlarının vereceği sertifikalarda hukuken bulunması gereken özellikler,

2.4. Sayısal imza ile ilgili gizli anahtarın (private key) tevdi edilip edilmeyeceği, edilecekse nereye ve nasıl tevdi edileceği hususları ile kamunun şifreli bilgiye (suçun önlenmesi gibi amaçlarla) ulaşabileceğinin kabulü halinde, bu erişimin kapsamı, sınırları ve şeklinin ne olacağına ilişkin kuralların saptanması,

2.5. Sayısal imza ile ilgili onay kurumlarına, sayısal noterlik yetkisinin verilip verilemeyeceğinin araştırılması,

3. Servis sağlayıcıların sorumluluğu ve bunun kapsamı ile ilgili (özellikle aldatıcı içerik, pornografi, ırkçı ve şiddete yönelik muhteva, hakaret, telif ve komşu haklar ve haksız rekabet açısından) şartların ve ilkelerin belirlenmesi,

4. Elektronik ortamda gerçekleştirilen veri iletişimi ile ilgili olarak, Ceza Kanunu’nun genel hükümleri arasında yer alan, "Türkiye'de işlenen suç", "yabancı ülkede işlenen suç" kavramlarının yeniden tartışılması; sanığın başka ülkede olması halinde dava açma, sorgulama, delil toplama hususları, eylemin her iki ülkede de suç sayılmasını gerektirdiğinden, elektronik suçlarda ülkeler arasında asgari uzlaşma ortamının yaratılması ve bu konudaki uluslararası çalışmalara ülkemizin aktif biçimde katılması,

4.1. Ceza Kanunu ile ilgili olarak hazırlanan ve TBMM'ye sunulan yeni tasarının özel hükümleri arasında yer alan; bilişim sistemlerine karşı suçlar ile ilgili hükümleri yeterli olmakla birlikte, sırrın masuniyeti, pornografi, hakaret, kumar gibi hükümlerinin, elektronik ortam dikkate alınarak, yeniden gözden geçirilmesi,

4.2.Yürürlükte olan özel kanunlarda, elektronik veri iletişimine konu olabilecek cezai hükümlerin saptanması; ayrıca yeni hazırlanacak olan onay kurumları mevzuatı, servis sağlayıcıları ve elektronik imza ile ilgili mevzuatta idari ve cezai yaptırımların gözetilmesi,

5. Elektronik işlemler sırasında açıklanan, kişisel verilerin gizliliği ve korunması konusunu da içeren ve Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan, "Kişisel Verilerin Korunması Kanun Tasarısının" bir an önce yasalaşması,

6. Tüketicinin Korunması ile ilgili mevzuatın elektronik ticaret açısından yeniden gözden geçirilmesi; uyuşmazlıklar ile ilgili elektronik ombudsman ve tahkim konuları üzerinde durulması; sanal ürünlerde ürün sorumluluğu; aldatıcı, yanıltıcı, istismar edici, mal ve can güvenliğini tehlikeye atıcı reklamlara karşı tüketicinin korunması; satış sonrası servis, teslim, sipariş gibi kavramların irdelenmesi, OECD'de tartışılan ve sipariş-ödeme ile ilgili charge-back sistemlerinin incelenmesi,

7. Elektronik ödeme araçları arasında yer alan elektronik parayı çıkaracak olan kurum veya kurumlar ve bunlarla ilgili hukuki çerçeve ile elektronik paranın ihracına ilişkin koşulların belirlenmesi,

8.Elektronik ödeme sistemlerinde faaliyet gösterecek operatörlerin saptanması, bu operatörler arasında yapılacak sözleşmeler açısından, Rekabet Kanunu’ndaki ilkeleri dikkate alan hukuki kuralların saptanması,

9. Elektronik ödeme araçlarını verenler ile kullananlar arasındaki sorumluluk dağılımının, hukuken ve adil bir orantı gözetilerek tesisi; bu araçların çalınması veya kaybedilmesi halinde sorumluluk ve ispat yükü konularının düzenlenmesi,

10.Elektronik ortamda güvenli ödeme yöntemleriyle ilgili (SSL-Secure Socket Layer ve SET-Secure Electronic Transactions gibi) sistemlerin irdelenmesi,

11.Telif hakları ve komşu haklar ile ilgili Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nda yer alan çoğaltma, umuma arz, dağıtım yetkilerinin elektronik iletişim açısından yeniden gözden geçirilmesi; bu konuda WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı) tarafından hazırlanan iki uluslararası Antlaşmaya (Telif Hakları Sözleşmesi ile İcracı Sanatçı ve Fonogram Yapımcıları Antlaşması) taraf olunması; kopyalamayı önleyici teknolojik araç ve bilgiler ile ilgili hükümlerin yukarda sözü edilen Kanuna ilavesi,

Halen yürürlükte olan 70 yıllık genel koruma süresine nazaran, daha kısa süreli koruma sağlayan, sui-generis (kendine özgü) nitelikli bir veri tabanı korumasının gerekliliğinin tartışılması,

12.Elektronik ticaret ortamında, haksız rekabet, aldatıcı içerik ve reklamların irdelenmesi,

13.Vergileme ilke ve kurallarının elektronik ticaret dikkate alınarak gözden geçirilmesi; ancak, vergileme konusundaki yaklaşımın, elektronik ticarete ilişkin ulusal politikanın belirlenmesinden sonra saptanması,

Elektronik ticaret ortamının vergi denetimini güçleştirmesi nedeniyle, muhtemel vergi geliri kayıplarının telafisi için, iletişim teknolojisinin sunduğu olanaklardan da yararlanılarak yeni denetim yöntem ve tekniklerinin geliştirilmesi,

14. İşyeri muhasebe kayıtlarında, elektronik ticaretin ayrı bir kalem olarak tutulmasını sağlayıcı düzenlemeler yapılması,

15. Gümrüklerle ilgili olarak, fiziksel teslimin ucuz, kolay ve zamanında yapılmasını sağlayan tedbirlerin üzerinde durulması; Kyoto Sözleşmesi (Uluslararası Gümrük İşlemlerinin Basitleştirilmesi ve Uyumlaştırılması Sözleşmesi) ile ilgili çalışmaların yakından izlenmesi,

16. Ürünlerin sanal teslimi konusunda DTÖ (Dünya Ticaret Örgütü) nezdinde başlatılan elektronik ticaret ve gümrükleme çalışmalarının yakından izlenmesi,

17. İnternette kullanılan, birinci derece jenerik ve ülkeler ile ilgili alan isimlerinde uluslararası düzeydeki gelişmelere uyumlu temel ilkelerin saptanması, bu ilkelerin, ikinci derece alan ismi tahsisi yapan kurum veya kuruluşlar tarafından gözetilmesinin temini,

17.1. İkinci derece alan isimlerinin tahsisi konusunda serbest rekabet ilkesinin benimsenmesi halinde, isim tahsisleri ile ilgili ilkelerin belirlenmesi, ikinci derece alan isimlerinin marka olarak tescili hususu ve bu tescilin tâbi olacağı şartların belirlenmesi,

17.2. Marka ve ticaret adları ile ikinci derece alan isimleri arasında çıkacak uyuşmazlıkların çözüm yeri, şekli ve ikinci derece alan isimlerinin devri ile ilgili kuralların belirlenmesi; marka, işletme adı ve unvanına ait veri tabanlarının kamuya açılması; özellikle markalar konusunda uluslararası bir çözüm arayışının gerekliliği ve ülkemizin bu hususu yakından izlemesi,

18.Kamu alımlarında elektronik ortamın kullanımı ve kapsamı konusunda yasal ilkelerin saptanması,

19.Geleneksel ticarete taraf olan kişi, kurum ve kuruluşların mevcut yasal statüleri ve fiili durumlarının, elektronik ticaret gerekleri çerçevesinde yeniden düzenlenmesi

hususlarının dikkate alınması gerekmektedir.

Teknik yapılanma ve bu konudaki gelişmeler hukuki düzenlemelerin alt yapısını oluşturduğundan; teknolojik açıdan ulaşılan düzeye bağlı olarak kuralların tespiti ve bu tespitin durağan olmayan bir biçimde yapılması, hukuki çalışmaların sürekliliğine temel oluşturacaktır.

Devlet tüm bu hukuki düzenlemeleri yaparken, özel sektörün de, kendi otokontrol mekanizmasını ve ilkelerini saptayarak uygulaması, elektronik ticaretin güvenli ve sağlıklı işlemesinde önemli bir etken olacaktır.

 ELEKTRONİK TİCARETİN ÖZENDİRİLMESİ

Devlet tüm kamu kurumlarında elektronik alt yapıyı kurma yükümlülüğünü üstlenmiştir. Bu bağlamda, idare etme ve hizmet verme fonksiyonlarını icra ederken, elektronik ticaret alt yapısı ve araçlarının (bilgi iletişimi anlamında) devletin kendisi tarafından kullanılması teşvik politikasının en önemli unsurunu oluşturacaktır. Bunun yanında;

1. Hedef kitle KOBİ’ler olmak üzere, elektronik ticaretle ilgilenen kişi ve kuruluşlar için, ilgili merciler tarafından, elektronik ticareti tanıtıcı eğitim programlarının hazırlanarak uygulanması,

2. Elektronik ticaretin gerektirdiği bilgisayar yazılım ve donanımını edinmek isteyen kişi ve kuruluşlara, KOBİ’ler öncelikli olmak koşuluyla, gerekli finansman desteğinin sağlanması,

3. Dış ticaretle ilgilenen kuruluşlara iş ve pazar olanakları yaratan, diğer ülkelerin mevzuatına ilişkin bilgi sunan ve küresel bilgi ağlarına giriş kapısı olan ticaret noktalarının ülkemizde de hızla geliştirilmesi için gerekli fiziki ve hukuki çerçevenin oluşturulması,

4. Sunulan iletişim hizmetleri için alınan ücretlerin olabildiğince düşük seviyede tutulması ile ilgili ilkelerin gözetilmesi,

5. Belirlenecek bir geçiş dönemi içinde, kamu kuruluşlarında gerekli teknik ve idari düzenlemeler yapılarak, kamu alım ve satım işlemlerinin elektronik ortamda gerçekleştirilmesi ve böylece devletin her konuda olduğu gibi elektronik ticarette de öncülük görevini yerine getirmesi,

6. Servis sağlayıcılara rekabet kuralları gözetilerek özendirici olanakların sağlanması

elektronik ticaretin gelişmesinde özendirici unsurlar olacaktır.

ULUSAL POLİTİKA VE UYGULAMALAR İLE

ULUSLARARASI POLİTİKALAR VE UYGULAMALAR ARASINDA UYUM SAĞLANMASI

Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan olağanüstü gelişmelerin ve dünya ekonomisindeki küreselleşme eğilimlerinin sonucunda gündeme gelen elektronik ticaret uygulamalarının dışında kalınmaması amacıyla, oluşturulacak ulusal politikaların ve uygulamaların uluslararası politikalar ve uygulamalarla uyumunun sağlanması gerekmektedir.

Bunun gerçekleştirilebilmesi için;

  1. Fiziki alt yapının oluşturulmasında uluslararası standartlara uyum sağlanması,
  2. Yasal yapı oluşturulurken, ulusal politikalarımız gözetilerek uluslararası kurallara uyumlu düzenlemeler yapılması,
  3. Uluslararası kuruluşlarda ve entegrasyonlarda (BM, DTÖ, AB, OECD, Dünya Bankası gibi) sürdürülen çalışmalara konunun uzmanlarının katılımı sağlanarak, karar sürecinde etkin olunması

büyük önem taşımaktadır.

EK-I

ELEKTRONİK TİCARET KOORDİNASYON KURULU ÜYESİ

KURULUŞLAR

Dış Ticaret Müsteşarlığı : Koordinatör

-
Adalet Bakanlığı  
-
İç İşleri Bakanlığı  
-
Maliye Bakanlığı  
-
Sağlık Bakanlığı  
-
Ulaştırma Bakanlığı  
-
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı  
-
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı  
-
Kültür Bakanlığı  
-
Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı  
-
Hazine Müsteşarlığı  
-
Gümrük Müsteşarlığı  
-
Devlet İstatistik Enstitüsü  
-
Merkez Bankası  
-
Rekabet Kurumu  
-
Semaye Piyasası Kurulu  
-
Milli Prodüktivite Merkezi  
-
Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme Başkanlığı  
-
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği  
-
Bankalar Birliği
 
-
Yapı Kredi Bankası  
-
Demirbank  
-
Ziraat Bankası  
-
Emlak Bankası  
-
Vakıflar Bankası  
-
Türk EXIMBANK  
-
Türkiye Halk Bankası  
-
Esbank  
-
Türkiye İş Bankası
 
 
-
Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu  
-
Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı  
-
Türk Patent Enstitüsü  
-
Türk Telekom AŞ  
-
İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi  
-
Bilgi Teknolojileri ve Elektronik Araştırma Enstitüsü  
-
Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği  
-
Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu  
-
Uluslararası Nakliyeciler Derneği  
-
Uluslararası Taşıma İşleri Komisyoncuları ve Acentaları Derneği  

EK-II

 

ELEKTRONİK TİCARET KOORDİNASYON KURULU ÜYESİ

KURULUŞ TEMSİLCİLERİ

 

Dış Ticaret Müsteşarlığı

(Koordinatör Kuruluş)

Varol Atabay (Başkan - EAD Gn. Md. lüğü)

Ayça Karakayalı (EAD Gn. Md. lüğü)

Gülçin Aytekin (AB Gn. Md. lüğü)

Recep Usalan (İhracat Gn. Md. lüğü)

Okan Pakpeşe (Serb. Böl. Gn. Md. lüğü)

İbrahim Eriş (İthalat Gn. Md. lüğü)

İsmail Hakkı Gökal (DTS Gn. Md. lüğü)

Tülay Urgancı (Anlaşm. Gn. Md. lüğü)

Melih S. Aras (EAD Gn. Md. lüğü)

Erkut Onursal (EAD Gn. Md. lüğü)

Adalet Bakanlığı

A. Saadet Arıkan

A. Vahap Darendeli

İçişleri Bakanlığı

Yüksel Koçak

Maliye Bakanlığı

Niyazi CangürKemal Oktar

Cansu Özercan

Bahattin Akçay

Mine Saver

Sağlık Bakanlığı

Kasım Öztoprak

Recep Aydın Güleç

Ulaştırma Bakanlığı

Ahmet Karabacak

Abdurrahman Oğuzata

Simin Altınok

Gamze Koçak

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı

Ercan Eroğlu

K. Tarık Kalaycı

Murat Böcük

Ümit B. Kutlu

Meral Bölük

Özlem Eralp

Sanayi ve Ticaret Bakanlığı

Adnan Yankın

Armağan Yücedağ

Önder Canbolat

Dinçer Kara

Bahri Güryılmaz

Filiz Ayşe Gürsoy

Okay Açar

Birol Hasdemir

Kültür Bakanlığı

Ekrem Işık

Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı

Mehmet Atalay

Duygu Eroğlu

N. Murat İnce

Gülhan Erol

Uğur Emek

Hilmi Gür

Emin Sadık Aydın

Erkan Akdemir

Hasan Dursun

Nebi Çelik

Yalın Kılıç

Salih Köse

Kenan Ecevit

Özlen Kavalalı

Tunay Köksal

Hasibe Işıklı

Hazine Müsteşarlığı

Yılmaz Yaman

Niyazi Çakır

H. Ali Akça

Alev İzci

Zafer Baltacıoğlu

Bilge Özgel

Şebnem Ulusoy

Şule Avcıoğlu

Varol Şenel

Nurtaş Karbuz

Zekeriya Dur

Şükrü Çetinkaya

Ali Ulvi Baycan

Gümrük Müsteşarlığı

Arif Kümbül

Şuheda Barlas

Akın Akön

A. Adnan Kayadelen

Nurcan Özyazıcı

Devlet İstatistik Enstitüsü

Nazan Teksoy

İsmail Bilir

Nevzat Özer

Yılmaz Akıcı

H.Avni Dizman

Emrah Gürşahbaz

Merkez Bankası

Meral Özaygen

Osman R. Günver

Mustafa Okay

İlker Durusoy

Vesile Selçuk

Yeşim Şişik

Rekabet Kurumu

Tülay Çöl

Yasemin Erdem

Sermaye Piyasası Kurulu

Ferhat Özçay

Milli Prodüktivite Merkezi

Mustafa Kemal Akgül

Talat Postacı

Sabri İnan

Küçük ve Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme Başkanlığı

Meral Sayın

Halil Özgökçe

Ömer Pak

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği

Dr. Yüksel Vardar

Zerrin Esensoy

Ayfer Çavent

Neşe Aslan

Bankalar Birliği

Perihan Uzdil

(Bankalar Birliği adına aşağıdaki üye bankalar toplantılara katılmışlardır.)

Yapı Kredi Bankası

Meral Ak

Mustafa Gürkan

Ayhan Feridun

Demirbank

Levent Utkusavaş

Yinal Özkan

Haldun Dinç

Zeynep Arda

Zeynep Kılıçkıran

Erol Değim

Fatih Suntekin

Ziraat Bankası

Üveyiz Ünal Zaim

Tamer Tüfekçi

Namık Çetin

Osman Aka

Göknil Irmak

Uygar Arpak

Serdar Usta

Aydın Bazin

Mümin Işıklıgöz

Haydar Turgut

Emlak Bankası

Ali Özsel

Mustafa Kemal Uzgören

Bilhan Tabak

Vakıflar Bankası

Çoşkun Zümrütkaya

M. Erkan Bal

Zeki Sözen

Adnan Güzel

Türk Eximbank

Abdullah Körnes

M. Vahdet Evrensel

Candan Özcan

Türkiye Halk Bankası

Erdal Betin

M. Akif Bulut

Y. Yavuz Eriş

Esbank

Serbülent Sertoğlu

Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu

Reşat Kadaifçiler

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı

Filiz Erol

Sahir Çörtoğlu

Medar Ökte

Selim Sarper

Türk Patent Enstitüsü

Sumru Örnek Bilçen

Kutay Kumbasar

Samiye Eyüboğlu

Türk Telekom AŞ

Ayfer Canbazoğlu

Özdeniz Olcay

Tolga Cem Seyfeli

İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

Burhan Öngeoğlu

Zeynep Ersoy

Yalçın Öğütcan

Meral Güldere

Esin Ayanoğlu

Nergis Ünlü

Bilgi Teknolojileri ve Elektronik Araştırma Enstitüsü

Prof. Dr. Murat Aşkar

Doç. Dr. Yıldız Arıkan

Doç. Dr. Melek Yücel

Gökhan İrli

Deniz Oğuz

İdil Özden

Kemal Ovacık

Neslihan Şenocak

Orta Anadolu İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği

Akın Şakul

Ayça Güvenç

Hülya Pekşirin

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu

Burcu Tarhan

Uluslararası Taşıma İşleri Komisyoncuları ve Acentaları Derneği

Zekai Arıkan